Մեր միջնադարյան խոշոր մատենագիրների, գործիչների վարքերում հատուկ շեշտվում է նաև նրանց մատենագիտական գործունեությունը, հին մատյանները ժողովելու, նորերը ստեղծելու, անցյալի հոգևոր ժառանգությունն ի մի բերելու և վերաիմաստավորելու նրանց անդուլ ջանքը, որոնք հոգևոր սխրանքի դասեր են դարձել գալիք սերունդների համար։ Այդպես, սկիզբ առնելով Մեսրոպ Մաշտոցից, որ առաջին Մատենադարանի ստեղծողն է, մեր մատենագետների շնորհիվ վաղ միջնադարից մինչ նոր ժամանակաշրջաններ ստեղծվել են բազմաթիվ մատենադարաններ, որոնք ճյուղավորվել, ապա միավորվել են դարերի հոլովույթում, իբրև հավերժող արժեքներ՝ դիմակայելով բոլոր արհավիրքներին և իբրև բանական լույս առաջ տանելով մեր ժողովրդին։
Այսպես է ստեղծվել նաև Մաշտոցյան Մատենադարանը, որին մասնակցել են մեր մշակույթի ջահակիրները և բոլոր սերունդները, ողջ ժողովուրդն իբրև ոգեղեն միասնություն։ Այն մեր մեծ ժողովումի, հավաքականության, լինելության զորեղ բնազդի արդյունքն է, մեր հավիտենության գրավականը։
Մատենադարան, որ մեր ինքնությունն է, դրոշն է, զինանշանն է։ Նա, հիրավի, մի օրհներգ է, որ հնչում է հավերժորեն։
Հրաչյա Թամրազյան
- ՄԱՏՅԱՆՆԵՐԻ ՏՈՒՆԴԱՐՁԸ ԱՐՇԱՎԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ
Ռուս ռեժիսոր Միխայիլ Մելիք-Ագամալովը, ոգեշնչված Մատենադարանի «Մատյանների տունդարձը» արշավով, Մատենադարանի գրադարանի ռուսալեզու ֆոնդին է նվիրաբերել 19-րդ դարի վերջի “Псалтырь” (Սաղմոսարան) - ՀԱՅԵՐԵՆ ՁԵՌԱԳՐԱԿԱՆ ՀԱՎԱՔԱԾՈՒՆԵՐԻ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅԱՆԸ ՑՈՒՑԱԲԵՐԱԾ ՆՇԱՆԱԿԱԼԻ ԱՋԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ ՎԵՆԵՏԻԿՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ՀՅՈՒՊԱՏՈՍ ԳԱԳԻԿ ՍԱՐՈՒԽԱՆՅԱՆԸ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐՎԵԼ Է ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆԻ «ԵՐԱԽՏԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՄԵԴԱԼ»-ՈՎ
Վենետիկում Հայաստանի պատվավոր հյուպատոս Գագիկ Սարուխանյանն ընտանիքի հետ այցելել է Մատենադարան։ Տնօրեն Արա Խզմալյանի և տնօրենի տեղակալ Վահե Թորոսյանի ուղեկցությամբ նա շրջայց է կատարել թանգարանում, ծանոթացել նորաստեղծ ենթակառուցվածքներին, ինչպես նաև թվային տեխնոլոգիաների և վերականգնման ոլորտներում Մատենադարանի ձեռք բերած նորագույն սարքավորումների կիրառմանը։ Հյուպատոսն իր պատրաստակամությունն է հայտնել շարունակելու աջակցությունը Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության ձեռագրական ժառանգության պահպանությանն ուղղված - ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ Է ԱՅՑԵԼԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԵՎՐԱՄԻՈՒԹՅԱՆ ՓՈԽԴԵՍՊԱՆ ԹԵՐԵԶԱ ՎՈՌԼՈՎԱՆ
Փոխդեսպան Վոռլովան շրջայց է կատարել թանգարանում, ծանոթացել նորաստեղծ ենթակառուցվածքներին, ինչպես նաև թվային տեխնոլոգիաների և վերականգնման ոլորտներում Մատենադարանի ձեռք բերած նորագույն սարքավորումների կիրառմանը։ Տնօրեն Արա Խզմալյանը ներկայացրել է Մատենադարանի ռազմավարական ծրագրերը գրավոր ժառանգության պահպանման ոլորտում միջազգային գործակցության վերաբերյալ: Թերեզա Վոռլովան բարձր է գնահատել Մատենադարանի գործունեության ծավալներն ու ուղղությունները, ինչպես նաև Եվրամիության հետ իրականացվող ծրագրերը: - ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ ԵՆ ԱՅՑԵԼԵԼ ԵՎՐԱՍԻԱ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԺԱՆ ՄՈՆԵ ՄՈԴՈՒԼԻ ԱՄԱՌԱՅԻՆ ԴՊՐՈՑԻ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԸ
Եվրասիա միջազգային համալսարանի կողմից կազմակերպված «Եվրամիության Կանաչ համաձայնագիրը ԵՄ սահմաններից դուրս. աշխարհաքաղաքականություն, քաղաքականություններ, համագործակցություն և զարգացում» թեմայով Ժան Մոնե մոդուլի ամառային դպրոցի մասնակիցներն այցելեցին Մատենադարան։ Ծրագիրը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության «Էրազմուս+» ծրագրի Ժան Մոնե գործողության շրջանակում։ Այցի ընթացքում նրանք շրջեցին Մատենադարանի թանգարանում, եղան Ձեռագրերի վերականգնման բաժնում, ինչպես նաև հնարավորություն ունեցան ծանոթանալու հայկական վերականգնողական թղթի արտադրամասի - «ԿԵՐՈՆ» ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԸ ՀՈՒԼԻՍԻ 21-ԻՆ ՀՅՈՒՐԸՆԿԱԼԵԼ ԷՐ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ — MATENADARAN ՏՆՕՐԵՆ ԱՐԱ ԽԶՄԱԼՅԱՆԻՆ, ԳԻՏԱԿԱՆ ԳԾՈՎ ՓՈԽՏՆՕՐԵՆ ՎԱՀԵ ԹՈՐՈՍՅԱՆԻՆ, ՁԵՌԱԳՐԱՏԱՆ ՂԵԿԱՎԱՐ ԴԱՎԻԹ ՂԱԶԱՐՅԱՆԻՆ ԵՎ ԱՎԱԳ ԳԻՏԱՇԽԱՏՈՂ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻՆ
Պատմական Աֆրիկյանների առանձնատան տարածքում շրջայցից հետո հիմնադրամը հյուրերին ներկայացրեց Փարիզում գործած Հրանտ Սամուելյանի Արևելյան գրախանութի հավաքածուից Wilco Wealth Management կապիտալի կառավարման ընկերության կողմից ձեռք բերված և «Կերոն» հիմնադրամին նվիրաբերած 17–19-րդ դարերի 13 հազվագյուտ տպագիր գրքերն ու 5 ձեռագրերը։ Ուսումնասիրության և համատեղ քննարկման արդյունքում որոշվեց Մատենադարանին նվիրաբերել մոտ 1672–1676 թվականներով թվագրվող և 19-րդ դարի հավելումներ ներառող - ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԳԵՐՄԱՆԻԱՅԻ ԴԱՇՆԱՅԻՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԴԵՍՊԱՆԸ ԿԱՐևՈՐԵԼ Է ՀԱՅԱԳԻՏԱԿԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԿՈՆԳՐԵՍԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ
Մատենադարան է այցելել Հայաստանի Հանրապետությունում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Կլաուդիա Բուշը։ Դեսպանը շրջայց է կատարել թանգարանում, ծանոթացել նորաստեղծ ենթակառուցվածքներին, ինչպես նաև թվային տեխնոլոգիաների և վերականգնման ոլորտներում Մատենադարանի ձեռք բերած նորագույն սարքավորումների կիրառմանը։ Կլաուդիա Բուշը բարձր է գնահատել Մատենադարանի գործունեության ծավալներն ու ուղղությունները և կարևորել Հայագիտական միջազգային կոնգրեսին գերմանացի գիտնականների մասնակցությունը։ Պայմանավորվածություն է - ՆՈՐ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Առցանց լույս է տեսել մեր նոր MEMAS օտարալեզու պարբերականի հինգերորդ (3.1, հունիս, 2026) համարը:Տե՛ս այստեղ: - «ՄԵԿ ՏԱՐՎԱ ՀԱՎԵՐԺՈՒԹՅՈՒՆ». ՆՈՐ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆՈՒՄ
Մաշտոցյան Մատենադարանում Հայագիտական 3-րդ միջազգային կոնգրեսի շրջանակում բացվել է «Մեկ տարվա հավերժություն» խորագրով ցուցադրությունը, որտեղ ներկայացված են վերջին մեկ տարում կենտրոնին հանձնված եզակի ձեռագրեր, հնատիպ գրքեր, լուսանկարներ ու արխիվային փաստաթղթեր: Մատենադարանի ֆոնդերը համալրվել են նաև նոր բացառիկ նվիրատվություններով, այդ թվում՝ 17-րդ դարի «Ժողովածու» ձեռագրով և արժեքավոր տպագիր գրքերով:

