ԴԱՍԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆՈՒՄ
Մատենադարանում դեկտեմբերի 17-ին դասախոսությամբ հանդես է եկել Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիայի հետազոտող, դոկտոր Շամիլ Շիխալիևը «Դաղստանյան ձեռագրերի ժանրերի և հնագրության վիճակագրական վերլուծություն» թեմայով։
Մատենադարանում դեկտեմբերի 17-ին դասախոսությամբ հանդես է եկել Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիայի հետազոտող, դոկտոր Շամիլ Շիխալիևը «Դաղստանյան ձեռագրերի ժանրերի և հնագրության վիճակագրական վերլուծություն» թեմայով։
«Ծաղկելու արվեստ» ստուդիայի կրտսեր խումբը մեկ տարի առաջ համարձակ նախաձեռնության հայտ էր ներկայացրել, որի շրջանակներում 5-10 տարեկան երեխաները սկսեցին իրականացնել «Աշխարհի արարումը» պատկերազարդ ձեռագիր ալբոմի ստեղծումը։ Էջերի ձևավորումն ու կարը, պատկերներն ու տեքստը լիովին փոքրիկների ձեռքի աշխատանքներն են և մանկական անսահման երևակայության ու մտքի արդյունքը։ Ձեռագիր պատկերագիրքը նրանք ստեղծել են՝ ուսումնասիրելով հայկական մանրանկարչությունը։ «Աշխարհի արարումը»
ԱՄՆ դեսպանի մշակութային արժեքների պահպանության հիմնադրամը Մատենադարանին է հատկացրել 74,000 ԱՄՆ դոլար՝ Լեռնային Ղարաբաղում գրչագրված ձեռագիր մատյանների և նրա հնագույն պատմությանն առնչվող բացառիկ վավերագրերի վերականգնման ու հանրահռչակման համար։ Ծրագրի շրջանակում ընտրվել են Գանձասարում, Դադիվանքում, Գնդեվանքում, Խադավանքում, Գտչավանքում և հայկական այլ միջնադարյան վանքերում 13-18-րդ դարերում գրված և նկարազարդված այնպիսի ձեռագրեր, եզակի արխիվային վավերագրեր, որոնք լույս են
Արմինե Մելքոնյանը ներկայացրել է «5-21-րդ դարեր. մատենադարանները և Մատենադարանը՝ հայերեն ձեռագրերի պահոցները» խորագրով զեկուցումը, և մասնակցել «Եվրասիայի ձեռագրական ժառանգությունը. արժեքներ, մարտահրավերներ և հեռանկարներ» թեմայով կլոր սեղան-քննարկմանը (կազմակերպիչներ՝ Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիա, Վիեննայի համալսարան և Ավստրիայի Ազգային գրադարան): Մասնակիցների համար կազմակերպվել է հատուկ շրջայց Ազգային գրադարանի թանգարանում, հնատիպ գրքերի և ձեռագրերի, ինչպես նաև ձեռագրերի վերականգման բաժնում: Արմինե
Հանդիպման ընթացքում որոշվել են համատեղ գիտահետազոտական աշխատանքների կոնկրետ ողղությունները, կարևորվել գրքային և արխիվային հավաքածուներում փոխադարձաբար առկա հայերեն ու ֆրանսերեն նյութերի ուսումնասիրությունը, ֆոնդային աշխատանքներ իրականացնող մասնագետների վերապատրաստումն ու թվային հումանիտար գիտությունների ոլորտում կապերի խորացումը: Մատենադարանի տնօրեն Արա Խզմալյանը հրավիրել է Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի վերականգնողներին մասնակցելու 2025-ին կայանալիք «Հիշողության կերպարանքները» միջազգային սեմինարին:
Հայաստանյան և արտասհամանյան գիտակրթական տարբեր հաստատություններից գիտաժողովին մասնակցող հետազոտողներին ողջույնի խոսք են հղել Մատենադարանի տնօրենի գիտական գծով տեղակալ Վահե Թորոսյանը և գիտաժողովի կազմկոմիտեի ղեկավար Խաչիկ Հարությունյանը: Միջոցառման շրջանակում տեղի է ունեցել նաև «ՊԱՐԼՕ ՏԷՐ-ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ»-ի ամենամյա մրցանակաբաշխությունը: Գիտական մենագրություն անվանակարգում մրցանակը շնորհվել է գրչության կենտրոնների ուսումնասիրման բաժնի ավագ գիտաշխատող, պ.գ.թ. Լուսինե Թումանյանին՝ «Վանականության կանոնները և ծիսակարգերը
Մատենադարանի, ֆրանսիական l’Œuvre d’Orient կազմակերպության և «Մատենադարանի բարեկամներ» բարեգործական հիմնադրամի միջև ձևավորված համագործակցության արդյունքում կհրատարակվի «Միջնադարի արքայական գույնը. Կիլիկյան մանրանկարչության գանձը» խորագրով երկլեզու (ֆրանսերեն, անգլերեն) պատկերագիրքը՝ Սաթենիկ Չուգասզյանի հեղինակությամբ։ Մատենադարանի հավաքածուի մաս կազմող 13-րդ դարի կիլիկյան արքունական մանրանկարչության լավագույն նկարազարդ ավետարաններից մեկն առաջին անգամ պատկերագիրք-ուսումնասիրության տեսքով կներկայացվի հայ և միջազգային հանրության լայն շրջանակներին։ Ծրագիրն իրականացվում
«Լեզվիմացություն. բազմալեզվություն թե՞ բազմամանրալեզվություն –16-18-րդ դարերի հայերեն ձեռագիր դեղագրքերի և բժշկարանների հանրալեզվաբանական քննություն» խորագրով ծրագրի ղեկավարն է Մատենադարանի ավագ գիտաշխատող Հասմիկ Կիրակոսյանը։ Ծրագրի անդամներն են Մատենադարանի ավագ գիտաշխատողներ Վեներա Մակարյանը, Գոռ Երանյանը, և ԵՊԲՀ-ի ասիստենտ Գայանե Սահրադյանը։ Ծրագիրը վերաբերում է 16-18-րդ դարերի հայերեն ձեռագիր բժշկարանների, դեղագրքերի, նաև՝ մատենակից և առանձին բառարանագրական երկերի բնագրերի լեզվական հարցերին՝
Առաջին անգամ Մատենադարանի այցելուներին հնարավորություն կտրվի ամբողջական պատկերացում կազմելու մատյանների ստեղծման պատմության, բժշկագիտության մասին: Ծրագրի հիմքում Մատենադարանի բնագրական, մասնավորապես՝ բժշկագիտական և տոմարագիտական ուսումնասիրությունների, փորձարարական-կիրառական հետազոտությունների արդյունքներն են: Ցուցադրված նյութերը և բաղադրատոմսերն առնված են բացառապես ձեռագիր մատյաններից: Բացմանը ելույթ ունեցան Մատենադարանի տնօրեն Արա Խզմալյանը, Արվեստի բաժնի վարիչ, ծրագրի ղեկավար Նազենի Ղարիբյանը, ինչպես նաև աջակից կառույցների և